Differentiëren in je Engelse les? Drie Tips

Het is niet altijd gemakkelijk om met niveauverschillen in de klas om te gaan. Hoe kun je dat het beste aanpakken? “Zoek het niet alleen in extra werk, maar ook in de leervoorkeuren van de kinderen.”

Het niveauverschil tussen leerlingen is bij geen enkel vak zo groot als bij Engels. Voor veel leraren is dit aanleiding om te gaan differentiëren, het aanbod aan te passen aan de leerlingen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Hoe differentieer je op niveau, leervoorkeuren, tempo en instructiebehoeften?

Francis Kutschruiter, adviseur en trainer van Step by Step, geeft op de conferentie Taal en Wereldburgerschap in het basisonderwijs? Yes, ja bitte, oui! op 27 maart een workshop waarin ze laat zien welke vormen van differentiatie geschikt zijn voor het vroeg vreemdetalenonderwijs.

Grote niveauverschillen in de klas

Differentiatie kan een belangrijke manier zijn om alle leerlingen op hun niveau tegemoet te komen. Afgelopen najaar bleek uit het onderzoek Peil.Engels van de Onderwijsinspectie maar weer hoe groot de niveauverschillen Engels in het basisonderwijs zijn.

“Sommige leerlingen zijn haast al vloeiend, zoals degenen die veel gamen of er gewoon aanleg voor hebben. Anderen hebben een heel beperkt bereik. Die kennen misschien de kleuren en kunnen tot twintig tellen, maar verder komen ze gewoon niet”, schreven de onderzoekers.

Loslaten van de methode

Francis Kutschruiter.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat de leerkrachten in het primair onderwijs graag willen differentiëren, maar dat nog niet structureel doen. Meer dan de helft van de scholen gebruikt naast de lesmethode geen andere materialen. Maar de methode kan niet de schuld krijgen van het gebrek aan differentiatie, zeggen geïnterviewde leerkrachten.

Want differentiatie in je klas is niet eenvoudig, stelt Kutschruiter. “Het is eigenlijk niets meer dan dat je rekening houdt met de verschillen tussen leerlingen in je les. Kijk maar naar een gemiddelde vvto groep 8-klas: daar zitten enorm veel verschillen in vaardigheden. De leesvaardigheid in het Engels varieert van minder dan A1 tot beter dan B1. Als leerkracht wil je het ze het liefst zo aanbieden dat ze de taal goed beheersen. Dat blijft een uitdaging en in differentiatie kun je alleen maar proberen het zo goed mogelijk te doen.”

Lees het hele artikel op Nuffic Actueel.

Als eentaligheid tot het verleden behoort

Meertaligheid in je klas? Gaat dat niet ten koste van het Nederlands? En hoe houd je de klas onder controle als je de leerlingen niet verstaat? Er is nog veel onbegrip rond meertaligheid, stelt Marinella Orioni, auteur van meerdere boeken over het onderwerp. En dat komt doordat we het begrip benaderen vanuit het oogpunt van de ‘eentaligen’. Hoe dan ook ontkomen we volgens haar niet aan meertaligheid; het is de toekomst.

Meertaligheid kan allerlei vormen hebben en is steeds meer aanwezig in het klaslokaal, zegt Orioni. Van expatkinderen tot kinderen die met hun ouders zijn gevlucht en in Nederland naar school gaan. Maar ook kinderen die thuis een streektaal spreken of bijvoorbeeld Fries. Op de conferentie Taal en wereldburgerschap in het basisonderwijs? Yes, ja bitte, oui! praat zij leerkrachten en andere aanwezigen bij over uiteenlopende aspecten van meertaligheid.

Cijfers

In 2016 had 22,1 procent van de inwoners van Nederland een migratieachtergrond. In de grote steden als Den Haag, Rotterdam en Amsterdam komt zelfs meer dan 50 procent van de inwoners oorspronkelijk uit een ander land. Deze groep wordt bovendien steeds diverser. Zo heeft Rotterdam inwoners uit 206 verschillende herkomstlanden. Volgens onderzoek van de WRR valt nog maar een derde onder de ‘klassieke’ migrantengroepen, terwijl ongeveer twee derde uit een groot aantal andere herkomstlanden komt. Daarnaast spreken ongeveer 350,000 mensen Fries als moedertaal.

Structurele veranderingen

Onze wereld is steeds internationaler en de samenleving heeft daarom dagelijks en in toenemende mate met meertalige kinderen te maken, legt Orioni uit. We doen buitenlandse contacten op tijdens het studeren of via werk en ook het aantal gemengde huwelijken neemt toe. “Globalisering heeft nu eenmaal structurele veranderingen in onze huidige samenleving veroorzaakt. Waaronder het meertalige kind. Er komt een moment dat eentaligheid tot het verleden hoort. Je ziet nu al in Nederland steeds meer mensen die met twee of drie talen opgroeien. Internationalisering gebeurt op allerlei vlakken.”

Gaat de komst van al die nieuwe talen in het klaslokaal niet ten koste van de Nederlandse taal? Het is een discussie die Orioni vaak voert. “De discussie is erg bekeken vanuit een eentalig oogpunt. Dat een nieuwe taal en een nieuwe cultuur leren kennen zoveel moeite kost. Dat het beter is om alle tijd te investeren in het Nederlands, en dat de tijd die kinderen aan de thuistaal besteden iets afneemt – van de Nederlandse taal en cultuur.”

“Maar dat is niet waar, meertalige kinderen weten niet beter. Het brein is zo ontwikkeld dat het feilloos twee of meer talen kan beheersen. En kinderen die uit een ander land naar Nederland komen, kunnen heel snel Nederlands leren.” Een extra taal is dan ook alleen maar een verrijking, vindt ze.

Lees het hele interview op Nuffic Actueel.

‘Zet je deuren en vensters open, en laat de wereld binnen’

Geluksambassadeur Leo Bormans onderzoekt wat mensen gelukkig maakt. En, zo concludeert hij, dat is voor een deel maakbaar. Onderwijs speelt daarbij een cruciale rol.

Van wereldleiders tot leerlingen. Leo Bormans reist de wereld rond om te vertellen over geluk. Zijn inzichten haalde hij op in de verschillende werelddelen. Hij geeft trainingen aan managers maar schrijft ook boeken voor kinderen over geluk. Op vrijdag 27 maart geeft hij de keynote lezing op de conferentie Taal en wereldburgerschap in het basisonderwijs? Yes, ja bitte, oui!.

“Ik ben niet een soort goeroe die het licht heeft gezien, maar verzamel wetenschappelijk onderzoek rond dit thema. Het zijn belangrijke inzichten die de basis kunnen vormen voor de maakbaarheid van geluk. Je hoeft natuurlijk niet 100% gelukkig te zijn op elk moment van de dag. Dat is ook niet wenselijk. Maar er is een klein deel maakbaarheid en dat kunnen we maar het best van jongs af aan in het onderwijs sturen.”

‘Er is geen nadeel aan optimisme’

Onderwijs speelt namelijk een hele belangrijke rol, aldus Bormans, door sommigen ook wel omschreven als de ‘geluksprofessor’. “Het belangrijkste doel van onderwijs is om gelukkige kinderen af te leveren. Dat is belangrijker dan doelen als kennis en wetenschap. Het welzijn van het kind moet centraal staan. Immers, mensen die graag leren zijn mensen die gelukkig zijn. Dat is nauw verweven met elkaar. Je leert alleen als je graag leeft, als je open staat voor nieuwe ervaringen.”

Het welzijn van kinderen bevorder je bijvoorbeeld door een positieve levensstijl zoals gezond eten en leven. Bormans: “Er is geen nadeel aan optimisme. Optimisten leven langer, zijn succesvoller in studie, in wetenschap, in relaties. Dat is een heel belangrijk inzicht.”

Van binden naar bruggen slaan

Een andere manier om dat welzijn te bevorderen is om de kwaliteit van je sociale kapitaal te verbeteren: de mensen die je kent, je netwerk van vrienden. Bormans: “En hier komen we kort bij waar Nuffic mee bezig is: want hoe diverser dat sociaal kapitaal is, hoe gelukkiger de mens. Met internationalisering, en het over de grens heen contacten leggen, zorg je voor een diverser sociaal kapitaal en dat is altijd steviger als basis dan eenzijdig gericht sociaal kapitaal.”

Lees het hele artikel op Nuffic Actueel.